دليل هشتم در بخش طبيعيات اسفار ( جلد چهارم ، فصل ششم ، صفحه 274 ) دليل ديگرى براى اثبات حركت جوهرى آورده كه بيان آن چنين است : اگر « نطفه » ملاحظه گردد ، مىدانيم كه اقتضاى استكمال در آن يافت مىشود . نطفه در شرايط مناسب تبديل به علقه سپس مضغه . . . مىشود . چه چيز سبب شد كه صورت نطفه از بين رود و صورت ديگرى به دست آيد ؟ آيا علت فساد صورت سابق در خود نطفه بود ؟ نخير ، چون يك شىء همواره حافظ خود است نه مبطل و مفسد خود . پس طبيعت يك چيز حافظ صورت خود است و با يارى جستن از قواى عاليه مىخواهد به كمال و غايتش برسد . در اين جا ناچاريم سخن ديگرى گوييم و آن اين كه : طبيعت يك شىء حافظ كمال است و كمال نطفه ، صورت نطفه بودن نيست بلكه صورت‌هاى بعدى چون علقه ، مضغه و . . . كمالاتىاند كه پى در پى بايد بيايند ، و در هر مرحله طبيعت ، كمال مربوط را حفظ مىكند ، صورت طبيعى كمال ماده ، صورت جسمى و سپس صورت نباتى و حيوانى و انسانى است ، اين‌ها با درجات زيادى كه دارند همگى كمال‌اند تا مىرسد به درجه عقل مستفاد كه انسان كامل است . خلاصه سخن آن كه : فساد طبيعت ( كه صورت نطفه بودن باشد ) به علت نياز دارد و علت آن داخلى نيست ( چون طبيعت اقتضاى كمال دارد نه فساد ) و علت خارجى هم ندارد ( چون اگر علت خارجى به عنوان مثال هسته درخت را بخواهد فاسد كند ، علت خارجى فقط